โรคเบาหวานกับการสูญเสียฟันในผู้สูงอายุวัยหกสิบปีขึ้นไปเป็นเรื่องที่มักเกิดขึ้นคู่กันอย่างหลีกเลี่ยงได้ยาก ระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงกว่าเกณฑ์เป็นระยะเวลานานมักส่งผลให้หลอดเลือดฝอยเสื่อมสภาพ ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง และเร่งให้โรคปริทันต์อักเสบทำลายกระดูกเบ้าฟันรุนแรงจนต้องถูกถอนฟันออกทั้งขากรรไกร ทว่าเมื่อคนไข้เบาหวานต้องการฟื้นฟูสุขภาพช่องปากด้วยการทำรากฟันเทียมทั้งปาก สิ่งที่สร้างความกังวลใจมากที่สุดคือ ความเสี่ยงเรื่องแผลผ่าตัดติดเชื้อและแผลหายช้า
ความก้าวหน้าทางการแพทย์ยุคปัจจุบันยืนยันอย่างชัดเจนว่า คนไข้เบาหวานอายุหกสิบปีขึ้นไปสามารถผ่าตัดทำรากฟันเทียมทั้งปากได้อย่างปลอดภัยและมีอัตราการยึดติดของรากเทียมสูงใกล้เคียงกับคนปกติ หากได้รับการเตรียมร่างกาย คุมระดับน้ำตาลสะสมอย่างถูกต้อง และใช้เทคนิคผ่าตัดแผลเล็กที่ลดการบอบช้ำของเนื้อเยื่อ สำหรับผู้ที่ต้องการศึกษาคู่มือภาพรวมความปลอดภัยในการทำรากฟันเทียมทั้งปากของผู้สูงอายุ สามารถอ่านข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ คู่มือทำรากฟันเทียมทั้งปากอย่างปลอดภัยสำหรับผู้สูงอายุ 60+ และผู้มีโรคประจำตัว
ระดับน้ำตาลสะสม HbA1c ที่ปลอดภัยสำหรับการทำรากฟันเทียมทั้งปาก
ในการประเมินความพร้อมของคนไข้เบาหวาน ทันตแพทย์จะไม่ใช้วิธีเจาะเลือดปลายนิ้วดูระดับน้ำตาลช่วงอดอาหาร (Fasting Blood Sugar) เพียงอย่างเดียว แต่จะพิจารณาจากค่าน้ำตาลสะสมในเลือด หรือ HbA1c (Hemoglobin A1c) ซึ่งเป็นตัวชี้วัดการคุมระดับน้ำตาลเฉลี่ยในช่วงสองถึงสามเดือนที่ผ่านมา
ระดับ HbA1c ที่เหมาะสมและปลอดภัยสูงสุดสำหรับการผ่าตัดใหญ่ทำรากฟันเทียมทั้งปาก ควรอยู่ในระดับต่ำกว่า 7.0% ถึง 7.5% หากระดับน้ำตาลสะสมเกินกว่าเกณฑ์นี้ น้ำตาลส่วนเกินในกระแสเลือดจะไปขัดขวางการทำงานของเม็ดเลือดขาวชนิดนิวโทรฟิลด์ ทำให้ความสามารถในการกำจัดเชื้อแบคทีเรียลดลง นอกจากนี้ยังทำให้เส้นเลือดฝอยตีบแคบลง เลือดและออกซิเจนจึงไม่สามารถไหลเวียนมาเลี้ยงแผลผ่าตัดได้อย่างเพียงพอ ส่งผลให้แผลผ่าตัดหายช้าลงอย่างมาก และเพิ่มความเสี่ยงให้กระดูกขากรรไกรไม่ยอมสร้างตัวมายึดเกาะกับผิวรากฟันเทียม
|
ระดับ HbA1c (%) |
สถานะการคุมน้ำตาล |
การประเมินสำหรับการทำรากฟันเทียมทั้งปาก |
|---|---|---|
|
ต่ำกว่า 7.0% |
ควบคุมได้ดีเยี่ยม |
ปลอดภัยมาก สามารถผ่าตัดทำรากฟันเทียมทั้งปากได้ตามแผนปกติ |
|
7.0% – 7.5% |
ควบคุมได้ปานกลาง |
ปลอดภัย ทำได้ร่วมกับการใช้เทคนิคผ่าตัดแผลเล็กและการใช้ยาปฏิชีวนะ |
|
7.6% – 8.5% |
ควบคุมได้ไม่ดีนัก |
ควรปรึกษาแพทย์ประจำตัวเพื่อปรับยา คุมน้ำตาลลงมาก่อนผ่าตัด |
|
สูงกว่า 8.5% |
ความเสี่ยงสูงมาก |
เลื่อนการผ่าตัดออกไปจนกว่าจะคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย |
เทคนิคผ่าตัดแผลเล็ก Digital Guided Flapless ช่วยคนไข้เบาหวานอย่างไร
สำหรับผู้สูงอายุ 60+ ที่เป็นโรคเบาหวาน การผ่าตัดด้วยเทคนิคดั้งเดิมที่ต้องกรีดเหงือกเป็นแนวยาวและเลาะเปิดแผ่นเหงือกกว้างทั้งขากรรไกร ถือเป็นความเสี่ยงสูงเพราะสร้างบาดแผลขนาดใหญ่ ทันตแพทย์ยุคนี้จึงเลือกใช้นวัตกรรมผ่าตัดแผลเล็กผ่านระบบนำทางดิจิทัล หรือ Digital Guided Flapless Surgery เข้ามาแก้ปัญหา
ทันตแพทย์จะนำภาพสแกนกระดูกสามมิติ CBCT และสแกนช่องปากดิจิทัล มาวางแผนคำนวณตำแหน่งรากเทียมล่วงหน้าบนคอมพิวเตอร์อย่างแม่นยำ ก่อนจะพิมพ์แม่แบบนำทางผ่าตัด Surgical Guide ออกมา ในวันผ่าตัดจริง ทันตแพทย์จะสวมแม่แบบนี้เข้าในช่องปากและใช้อุปกรณ์เจาะเปิดเหงือกเป็นรูวงกลมขนาดเล็กเฉพาะจุดเท่าขนาดรากเทียม โดยไม่ต้องกรีดเปิดแผ่นเหงือกและไม่ต้องเย็บแผลหลายเข็ม บาดแผลผ่าตัดจึงมีขนาดเล็กมาก เสียเลือดน้อย หลอดเลือดฝอยรอบๆ ไม่ถูกทำลาย อาการบวมช้ำจึงต่ำมาก ซึ่งช่วยให้แผลสมานตัวได้อย่างรวดเร็วแม้ในคนไข้เบาหวาน
นอกจากนี้ การเตรียมตัวเรื่องยารักษาโรคประจำตัวอื่นๆ เช่น ยาละลายลิ่มเลือด ก็มีความสำคัญต่อความเรียบร้อยของการผ่าตัดไม่แพ้กัน คนไข้สามารถศึกษาวิธีการปรับยาเพิ่มเติมได้ที่ ข้อปฏิบัติทางการแพทย์ในการปรับยาละลายลิ่มเลือดและยารักษาโรคประจำตัวก่อนผ่าตัดฝังรากฟันเทียมทั้งขากรรไกรในผู้สูงวัย
การดูแลตัวเองก่อนและหลังผ่าตัดสำหรับคนไข้เบาหวาน
การประสบความสำเร็จของการทำรากฟันเทียมทั้งปากในผู้สูงอายุเบาหวาน ต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างทันตแพทย์และตัวคนไข้อย่างใกล้ชิด โดยมีข้อปฏิบัติสำคัญดังนี้
- การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด: ควรตรวจเช็กระดับ HbA1c ล่าสุดไม่เกินหนึ่งเดือน รับประทานอาหารเช้าและทานยาเบาหวานตามที่แพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ห้ามอดอาหารเพื่อป้องกันภาวะน้ำตาลในเลือดตก (Hypoglycemia) ระหว่างทำหัตถการ
- การดูแลหลังผ่าตัด: ทานยาปฏิชีวนะและยาแก้ปวดตามคำแนะนำของทันตแพทย์จนครบ ทำความสะอาดช่องปากด้วยน้ำยาบ้วนปากฆ่าเชื้อตามแพทย์สั่ง รักษาสุขอนามัยในช่องปากให้สะอาดอยู่เสมอ และตรวจวัดระดับน้ำตาลในเลือดทุกวันจนกว่าแผลจะหายดี
- การเลือกรับประทานอาหาร: ในช่วงสัปดาห์แรกควรทานอาหารอ่อนนุ่มที่มีโปรตีนสูงและดัชนีน้ำตาลต่ำ เพื่อช่วยเสริมสร้างการซ่อมแซมเนื้อเยื่อโดยไม่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดผันผวน อ่านแนวทางการฟื้นฟูภาวะโภชนาการหลังทำรากเทียมทั้งปากได้ที่ การคืนฟังก์ชันบดเคี้ยวด้วยรากฟันเทียมทั้งปาก ช่วยแก้ปัญหาโภชนาการและคืนความสุขในการทานอาหารในวัย 60+ ได้อย่างไร
กรณีที่คนไข้มีความกังวลใจเรื่องความเจ็บปวดหรือกลัวการผ่าตัดใหญ่ ทางเลือกการระงับความวิตกกังวลด้วยวิสัญญีแพทย์ก็เป็นตัวช่วยให้ผ่าตัดผ่านไปอย่างราบรื่น สามารถอ่านรายละเอียดได้ที่ การผ่าตัดทำรากฟันเทียมทั้งปากแบบระงับความวิตกกังวลสำหรับผู้สูงอายุ 60+ กลัวการผ่าตัด นุ่มนวล ดูแลโดยวิสัญญีแพทย์
สรุปแนวทางทำรากฟันเทียมทั้งปากในคนไข้เบาหวานอย่างปลอดภัย
โรคเบาหวานไม่ได้เป็นอุปสรรคในการมีฟันชุดใหม่ที่มั่นคงแข็งแรง เพียงแค่ควบคุมระดับน้ำตาลสะสม HbA1c ให้อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัยร่วมกับการใช้เทคโนโลยีผ่าตัดแผลเล็กนำทางดิจิทัล คนไข้เบาหวานอายุหกสิบปีขึ้นไปก็สามารถทำรากฟันเทียมทั้งปากได้อย่างปลอดภัย แผลหายไว และกลับมาเคี้ยวอาหารได้อย่างมีความสุขอีกครั้ง
เข้ารับการประเมินและวางแผนทำรากฟันเทียมทั้งปากสำหรับผู้สูงอายุเบาหวานอย่างปลอดภัยได้ที่ Dental Image Clinic คลินิกทันตกรรมที่พร้อมดูแลคุณโดยทีมทันตแพทย์ด้านรากฟันเทียม วางแผนด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลแผลเล็ก ปลอดภัย นุ่มนวล และคืนสุขภาพช่องปากที่ดีที่สุดให้ผู้สูงวัยอย่างมั่นใจ
นัดหมาย หรือปรึกษาทันตแพทย์ฟรี

EN